H Simone de Beauvoir, η συγγραφέας, η υπαρξιακή φιλόσοφος, η πολιτική ακτιβίστρια, η φεμινίστρια. Το μεγαλύτερο επίτευγμά της; Ομόφωνα έχει συμφωνηθεί πως είναι το έργο της “Το Δεύτερο φύλο”, το οποίο αποτελεί για πολλούς τη “βίβλο” του σύγχρονου φεμινισμού. Μ’ αυτό το βιβλίο αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο νοείται η γυναίκα στην κοινωνία. Μολονότι η ίδια, ποτέ δεν θεώρησε τον εαυτό της φιλόσοφο, αποτέλεσε σημαντική επιρροή τόσο στη φεμινιστική φιλοσοφία όσο και στο φεμινιστικό υπαρξισμό.

 

Γεννημένη στο Παρίσι το 1908, ήταν γόνος μίας ξεπεσμένης οικογένειας της αριστοκρατίας. Η μητέρα της, προερχόμενη από την τάξη της μπουρζουαζίας, επέμενε τόσο η Σιμόν όσο και η αδελφή της να λάβουν την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση. Έτσι φοίτησε στα ιδιωτικά σχολεία που λάμβαναν εκπαίδευση οι γόνοι των ευυπόληπτων οικογενειών της εποχής. Σύντομα, μετά το πέρας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η οικογένεια της χάνει μεγάλο μέρος της περιουσίας της και έτσι διακυβεύεται η προίκα της Σιμόν. Λόγω αυτού του γεγονότος, καταφέρνει επιτέλους να κάνει αυτό που ήθελε- να δουλέψει η ίδια για να εξασφαλίσει τα προς το ζην.

 

Σπούδασε στην Σορβόννη φιλοσοφία, και ήταν από τους κορυφαίους μαθητές της τάξης της. Ήταν τότε που γνώρισε και τον νεαρό Jean-Paul Sartre, με τον οποίο διατήρησε μία μακροχρόνια σχέση μέχρι το τέλος της ζωής του. Ποτέ δεν παντρεύτηκαν, μάλιστα η Simone αρνήθηκε την πρόταση γάμου που της έκανε. Η σχέση τους παρέμενε αντισυμβατική, ζούσαν μη παντρεμένοι κάτω από την ίδια στέγη, είχαν τυτόχρονα το ελεύθερο να επιδιώκουν και άλλες σχέσεις. H Beauvoir, άλλωστε, ήταν γνωστή για τη σκανδαλώδη ζωή της, τις πολλές σχέσεις της τόσο με γυναίκες όσο και με άντρες, και την τάση της να σαγηνεύει μαθήτριές της, λόγος που οδήγησε και στην κατάργηση της άδειας να διδάσκει.

 

Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου η Beauvoir, μαζί με τον Sartre, αγωνίστηκαν για τη γαλλική αντίσταση, ταυτόχρονα όμως, αφού δεν μπορούσε πια να διδάξει, ξεκίνησε και την λογοτεχνική της καριέρα. Μετά το τέλος του πολέμου, οι δυο τους συνεργάστηκαν στην έκδοση του περιοδικού “Les temps modernes”, πολιτικό περιοδικό που είχε ιδρύσει ο Jean-Paul Sartre μαζί με άλλους. Η Beauvoir βρήκε ευκαιρία μέσα από το περιοδικό να παρουσιάσει και τη δική της δουλειά.

 

Τα μυθιστορήματά της γυρνούν γύρω από διάφορα μοτίβα του υπαρξισμού, που ήταν το γενικότερο φιλοσοφικό ρεύμα της εποχής. Στο έργο της LInvitée, πραγματεύεται την αργή και διακριτκή καταστροφή της σχέσης ενός ζευγαριού λόγω της παρατεταμένης διαμονής στο σπίτι τους, μιας νεαρής γυναίκας. Το έργο θεωρείται πως αντικατοπτρίζει πραγματικές καταστάσεις, της ζωής της με τον JeanPaul Sartre. Βασικά ζητήματα του υπαρξισμού τα οποία και ξεπηδούν σ’αυτό το έργο είναι η ελευθερία, το άγχος, ο έτερος. Αν και προτάθηκε για βραβείο Goncourt, τελικά δεν το κέρδισε.

 

Κατάφερε τελικά να κερδίσει βραβείο Goncourt για το μυθιστόρημά της Les Mandarins, το οποίο χαρακτηρίζεται ως roman a clef, δηλαδή ήταν μυθιστόρημα για την πραγματική ζωή, με μία πλευρά φανταστική/μη πραγματική. Πρόκειται για ένα χρονικό που ακολουθεί τις προσπάθειες των διανοούμενων μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, να αφήσουν τον “mandarin”(=μορφωμένη ελιτ) τίτλο τους και ν’ασχοληθούν με τον πολιτικό ακτιβισμό. Φεμινιστικά, υπαρξιακά αλλά και προσωπικής ηθικής ζητήματα ξεχωρίζουν και σ’αυτό το έργο της Simone de Beauvoir, όπως και σε πολλά άλλα.

 

Το πιο σημαντικό έργο της όμως, όπως ειπώθηκε και πιο πριν, ήταν το βιβλίο της Le Deuxième Sexe, το οποίο είναι και ένα από τα μεγαλύτερα έργα της φεμινιστικής φιλοσοφίας και θεωρείται ως η απαρχή του δευτέρου κύματος του φεμινισμού. Εκδόθηκε το 1949, σε δύο τόμους, ενώ κεφάλαιά του είχαν ήδη κυκλοφορήσει στο Les temps modernes. Στο βιβλίο κριτικάρει την πατριαρχία και το στάτους “δεύτερης κατηγορίας” που δίδεται στις γυναίκες καθ’όλη τη διάρκεια της ιστορίας. Παρόλο που τώρα το θεωρούμε ως ένα από τα σημαντικότερα έργα του φεμινισμού, την εποχή που κυκλοφόρησε προκάλεσε διχογνωμίες, με το Βατικανό να το τοποθετεί στη λίστα απαγορευμένων βιβλίων (Index librorum prohibitorum) και πολλούς κριτικούς να το χαρακτηρίζουν ως πορνογραφικό έργο.

 

Η Simone de Beauvoir, με μία φράση της στο Δεύτερο Φύλο, συμπύκνωσε την άποψή της για τη γυναίκα: “Γυναίκα δεν γεννιέσαι, γυναίκα γίνεσαι”. Η ταυτότητα του θηλυκού, πίστευε, διαμορφώνεται ιστορικά, είναι κοινωνικό αποτέλεσμα, και δεν πρόκειται για μία πραγματικότητα δίχως εναλλακτική. Δεν υπάρχει ένας προκαθορισμένος τρόπος για το πώς μία γυναίκα να είναι γυναίκα, δεν υπάρχει κάποιο πρότυπο το οποίο οφείλει να ακολουθήσει.

 

Το έργο της αυτό, παραμένει και σήμερα επίκαιρο, και πρόκειται για ένα βιβλίο που δίχως αμφιβολία κάθε γυναίκα πρέπει να διαβάσει για να δει όχι μόνο τους τρόπους με τους οποίους αντιμετωπίζεται από την κοινωνία, αλλά και να εξελίξει το πως ή ίδια ορίζει τον εαυτό της.

 

H Simone de Beauvoir πέθανε στις 14 Απριλίου του 1986 στο Παρίσι από πνευμονία. Τάφηκε δίπλα στον σύντροφό της, JeanPaul Sartre, στο κοιμητήριο του Montparnasse.