Όταν η Sara Josephine Baker ξεκίνησε την καριέρα της ως γιατρός στις αρχές του 20ού αιώνα, η κατάσταση είχε ως εξής: Στο Lower East Side της Νέας Υόρκης πέθαιναν κατά μέσο όρο 4.500 άτομα εξαιτίας των επιδημιών- ανάμεσά τους και 1.500 βρέφη. Συνολικά, το ένα τρίτο των παιδιών έχανε τη ζωή του πριν φτάσει στην ηλικία των πέντε ετών. Όπως πολύ χαρακτηριστικά έλεγε και η ίδια “Είναι έξι φορές ασφαλέστερο να είναι κανείς στρατιώτης στα χαρακώματα παρά να είναι παιδί στις Ηνωμένες Πολιτείες”. Η Baker, βέβαια, δεν το έβαλε κάτω και χάρη στις πρωτοβουλίες της να εκπαιδεύσει από την αρχή μητέρες, μαίες και οποιονδήποτε εμπλεκόταν στην ανάπτυξη ενός παιδιού, έφερε την επανάσταση στο σύστημα δημόσιας υγείας.

 

Γεννημένη το 1873 στην πόλη Poughkeepsie της Νέας Υόρκης, σπούδασε στο Women’s Medical College στο Μανχάταν. Το ίδρυμα διηύθυνε η Emily Blackwell, αδερφή της Elizabeth Blackwell, η οποία υπήρξε η πρώτη γυναίκα γιατρός της Αμερικής.

 

Το 1908 ανέλαβε επικεφαλής της νεοσύστατης τότε υπηρεσίας για την υγιεινή των παιδιών. Η Sara Josephine Baker προώθησε από τη θέση της την πρόληψη έναντι της θεραπείας θέτοντας σε εφαρμογή καμπάνιες εμβολιασμού και εκπαιδευτικά προγράμματα με στόχο την καλύτερη διατροφή και υγεία.

Συγκεκριμένα, ανέθεσε σε νοσοκόμες να πραγματοποιούν επισκέψεις σε νέες μητέρες, ώστε να τις ενημερώνουν σχετικά με το θηλασμό, τα οφέλη του καθαρού αέρα και των συχνών μπάνιων, αλλά και γενικά για τη φροντίδα που έχουν ανάγκη τα βρέφη. Επιπλέον, κατόρθωσε να θεσμοθετήσει κριτήρια για τις μαίες, απαιτώντας να έχουν λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση και άδεια, για να ασκούν το επάγγελμα. Πριν την επιβολή αυτών των προϋποθέσεων, πολλές γυναίκες και νεογνά έχαναν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του τοκετού εξαιτίας των μη εξειδικευμένων μαιών. Επίσης, η Baker δημιούργησε σταθμούς γάλακτος, ώστε ακόμα και οι μητέρες που δεν μπορούσαν να θηλάσουν, να έχουν πρόσβαση σε παστεριωμένο και υγιεινό γάλα.

 

Μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες της ήταν η καταπολέμηση της βρεφικής τύφλωσης, η οποία οφειλόταν στο βακτήριο του γονόκοκκου κατά τη διάρκεια του τοκετού. Η ίδια μετέβαλε τον τρόπο που χορηγούνταν το φάρμακο για τη θεραπεία του, με τρόπο ώστε να αποφεύγονται οι μολύνσεις. Το αποτέλεσμα ήταν να μειωθούν τα περιστατικά από 300 το χρόνο σε μόλις 3 μέσα σε δύο χρόνια εφαρμογής της νέας μεθόδου.

Η συνολική της συνεισφορά στη βελτίωση της υγείας ήταν κάτι παραπάνω από πολύτιμη. Μέσα στα πρώτα τρία χρόνια που λειτούργησαν τα προγράμματα της, η βρεφική θνησιμότητα μειώθηκε κατά 40%, ενώ όταν συνταξιοδοτήθηκε το 1923, η Νέα Υόρκη είχε το μικρότερο ποσοστό βρεφικών θανάτων από οποιαδήποτε άλλη πόλη των ΗΠΑ. Τα προγράμματά της υιοθετήθηκαν από 35 ακόμα Πολιτείες, ενώ σε καθεμία από αυτές ιδρύθηκε υπηρεσία με αντικείμενο την υγεία των παιδιών.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι με τη δράση της άνοιξε το δρόμο και σε εκατομμύρια άλλες γυναίκες να σπουδάσουν ιατρική. Όταν της ζητήθηκε από το Bellevue Hospital Medical College (σήμερα New York University School of Medicine) να διδάξει ένα μάθημα σχετικά με τη φροντίδα της υγείας των παιδιών, η ίδια έθεσε έναν όρο πριν δεχτεί τη θέση: Να επιτραπεί η εγγραφή γυναικών στο μάθημα της, καθώς τότε μόνο άντρες είχαν το δικαίωμα να σπουδάσουν στο συγκεκριμένο ίδρυμα.

 

Μέχρι το τέλος της ζωής της, το 1945, είχε δημοσιεύσει 250 άρθρα και πέντε βιβλία σχετικά με τη βρεφική υγεία και φροντίδα, ενώ στην αυτοβιογραφία της Fighting for life περιγράφει ολόκληρη την επιστημονική της διαδρομή και όχι μόνο. Συνολικά, 90.000 παιδιά απέφυγαν τον πρόωρο θάνατο από επιδημίες και λοιμώξεις χάρη στη δική της δράση καθιστώντας την μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες του 20ου αιώνα. Πολλά από τα προγράμματα δημόσιας υγείας που λειτουργούν έως σήμερα έχουν τις βάσεις τους στις δικές της πρωτοβουλίες και αυτό το γεγονός είναι από μόνο του ένας καλός λόγος που πρέπει όλοι και όλες να γνωρίζουμε την Sara Josephine Baker.