Έμελιν Πανκχερστ, ένα όνομα που συνδέθηκε στενά με τους αγώνες των γυναικών για την κατοχύρωση του δικαιώματος ψήφου και το κίνημα της «Σουφραζέτας» στη Μεγάλη Βρετανία.

Γεννήθηκε το 1858 στο Μάντσεστερ και ήταν το πρώτο από τα 10 παιδιά της οικογένειας Γκούλντεν. Η οικογένεια της ήταν πολιτικά ενεργή και υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών, ωστόσο παραμέλησαν την δική της εκπαίδευση προκειμένου να στείλουν τους αδερφούς της στο πανεπιστήμιο. Παρόλα αυτά σπούδασε στο Παρίσι λογιστικά και χημεία, σε μια εποχή που πολλά πανεπιστήμια δεν δεχόταν γυναίκες φοιτήτριες σε αυτούς τους τομείς.

Το 1878 και σε ηλικία μόλις 20 χρονών, γνωρίζει τον Richard Pankhurst δικηγόρο που ασχολούνταν ενεργά με τα δικαιώματα των γυναικών και την ελευθερία του λόγου. Παρά τα 24 χρόνια που τους χώριζαν ηλικιακά, οι δυο τους παντρεύτηκαν και έκαναν 5 παιδιά.

 

Πολύ σύντομα ενεπλάκη με την Women’s Franchise League , ωστόσο ο θάνατος του συζύγου της το 1898 την έκανε να απομακρυνθεί για κάποια χρόνια από τα κοινά. Μολαταύτα η θλίψη της λειτούργησε ως κινητήριος μοχλός ώστε να αφοσιωθεί πλήρως πια στα δικαιώματα των γυναικών και κυρίως στο να αποκτήσουν οι γυναίκες δικαίωμα ψήφου. Το 1903 ιδρύει την Πολιτική και Κοινωνική Ένωση Γυναικών με αποκλειστικό σκοπό το δικαίωμά τους να ψηφίζουν και σλόγκαν «Πράξεις όχι Λέξεις». Σύντομα όλο και περισσότερες γυναίκες προσχωρούσαν στην Ένωση και η δράση της Πανκχερστ είχε αρχίσει να ενοχλεί εμφανώς τους κυβερνώντες. Οι σχέσεις των δύο πλευρών έφτασαν στα άκρα όταν το 1905 η κόρη της Κρίσταμπελ μαζί με την Annie Kenney συναντήθηκαν με εκπροσώπους του Φιλελεύθερου Κόμματος για να απαιτήσουν στήριξη στην προσπάθεια τους και η συνάντηση κατέληξε στη φυλάκιση των δύο γυναικών. Αυτή ήταν η αφορμή να αρχίσουν να φυλακίζονται πολλά μέλη της Ένωσης ενώ η ίδια η Πανκχερστ φυλακίστηκε για πρώτη φορά το 1908. Η άρνηση της κυβέρνησης να αναγνωρίσει οποιοδήποτε σχετικό δικαίωμα στις γυναίκες, οδήγησε σε κορύφωση των διαδηλώσεων , οι οποίες συμπεριλάμβαναν πια και βανδαλισμούς, σπάσιμο παραθύρων κ.α. Τα γεγονότα αυτά σήμαναν και την άνοδο του κινήματος της Σουφραζέτας. Προκείμενου να αντισταθούν στην ολοκληρωτισμό της κυβερνητικής πολιτικής στο θέμα της ψήφου των γυναικών, οι Σουφραζέτες ξεκίνησαν απεργίες πείνας μέσα στη φυλακή, γεγονός που ανάγκασε τους αρμόδιους να τις απελευθερώσουν για λόγους υγείας.

Το 1913 συνελήφθη ως ηθική αυτουργός για την έκρηξη στο σπίτι του David Llloyd George, καγκελάριου του θησαυροφυλακίου , και καταδικάστηκε σε 3 χρόνια φυλάκιση. Δεν εξέτισε ωστόσο την ποινή της καθώς αφέθηκε ελεύθερη για λόγους υγείας μετά από συνεχή απεργία πείνας. Στη συνέχεια κατέφυγε στις ΗΠΑ κάνοντας διάφορες διαλέξεις, όπου και την βρήκε το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ίδια ενθάρρυνε τις γυναίκες να δουλέψουν στα εργοστάσια, ώστε να καλύψουν τις θέσεις των ανδρών που πολεμούσαν . Για το λόγο αυτό μάλιστα η κυβέρνηση απελευθέρωσε τις υπό κράτηση Σουφραζέτες. Η υποστήριξη που έδειξε η Πάνκχερστ στον πόλεμο διατάραξε τις σχέσεις της με την κόρη της Σύλβια, αλλά παρόλα αυτά έπαιξε σημαντικό ρόλο στο να αναγνωρίσει η κυβέρνηση τη συνεισφορά τους και να τους παραχωρήσει κάποια περιορισμένα δικαιώματα, σύμφωνα με τα οποία μπορούσαν να ψηφίζουν γυναίκες που πληρούσαν ορισμένες προϋποθέσεις και είχαν συμπληρώσει 30 έτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι άντρες μπορούσαν να ψηφίσουν ανεξαρτήτως προϋποθέσεων από την ηλικία των 21. Στο τέλος του 1918 επετράπη στις γυναίκες να εκλέγονται και βουλευτές. Η Πάνκχερστ ξεκίνησε εκστρατεία ώστε να διεκδικήσει μια θέση στο κοινοβούλιο, η οποία όμως διεκόπη λόγω της βεβαρυμμένης υγείας της. Πέθανε σε ηλικία 69 ετών στις 14 Ιουνίου 1928 πριν προλάβει να δει τις γυναίκες να αποκτούν ίσα δικαιώματα με τους άνδρες στις 4 Ιουλίου 1928.

 

Το 1999 το περιοδικό Times κατέταξε την Έμελιν Πανκχερστ ανάμεσα στους 100 πιο σημαντικούς ανθρώπους του 20ου αιώνα, θέση που της αξίζει αδιαμφισβήτητα καθώς ο αγώνας της συνέβαλε κομβικά στην κατοχύρωση των δικαιωμάτων των γυναικών όχι μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και παγκοσμίως. Κάθε φορά που διαβάζω για γυναίκες σαν αυτήν αναρωτιέμαι «πόσο εύκολο ήταν να αποφασίσουν να αγωνιστούν για κάτι που δεν ήξεραν, για μια κατάσταση που κανείς δεν μπορούσε να εγγυηθεί ότι θα ήταν καλύτερη, καθώς δεν είχε ποτέ ξανασυμβεί». Με άλλα λόγια, σήμερα ναι, γνωρίζουμε και ξέρουμε την αξία της ισότητας των φύλων. Ως γυναίκες είχαμε την τύχη να μεγαλώσουμε σε κοινωνίες που την προάγουν. Πόσο εύκολο είναι όμως να αγωνιστείς για κάτι τελείως άγνωστο; Που ποτέ δεν υπήρξε και δεν άκουσες για αυτό; Πόσο εύκολο είναι να αψηφήσεις για τον σκοπό αυτό όλες τις ιδέες με τις οποίες σε μεγάλωσαν, να απαρνηθείς τους φίλους, την δουλειά και την οικογένεια σου (πολλές Σουφραζέτες εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και τους απαγορεύθηκε να βλέπουν τα παιδιά τους ενώ απολύονταν κατά κόρον από τις δουλειές τους); Νομίζω πως τελικά αυτό είναι που με κάνει να την θαυμάζω τόσο πολύ. Και ακόμη και αν δεν το ξέρουμε, χρωστάμε πολλά σε γυναίκες σαν την Έμμελιν, που έδωσαν υπόσταση στον όρο «Δικαιώματα των Γυναικών».