Καθώς το πρώτο κουδούνι της νέας σχολική χρονιάς μόλις ακούστηκε, είναι η στιγμή να θυμηθούμε την ιστορία της Andria Zafirakou, της Ελληνοκύπριας εκπαιδευτικού, που κατόρθωσε τον περασμένο Μάρτιο να γίνει η πρώτη δασκάλα στη Μεγάλη Βρετανία που κερδίζει το Global Teacher Prize. To βραβείο της “Καλύτερης Δασκάλας του κόσμου” απονέμεται κάθε χρόνο από το Varkey Foundation στον ή στην εκπαιδευτικό που ικανοποιεί τα εξής κριτήρια: Οι μαθητές εξελίσσονται συστηματικά, σημειώνουν επιτυχίες σε δραστηριότητες εκτός τάξης και κατανοούν το σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον λειτουργώντας αποτελεσματικά σε αυτό. Εκτός από την τεράστια αναγνώριση για το έργο της, η Andria Zafirakou έλαβε μαζί με το βραβείο και το χρηματικό ποσό του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

Πώς σκοπεύει να αξιοποιήσει αυτό το έπαθλο; Η ίδια σχεδιάζει μια σειρά από δραστηριότητες και πρωτοβουλίες- όχι μόνο για το σχολείο της στο Brent, όπου διδάσκει, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή του Alperton. Εδώ και δώδεκα χρόνια, η Andria Zafirakou διδάσκει μαθήματα σχετικά με την τέχνη και τα υφάσματα στο γυμνάσιο του Brent, όπου τα παιδιά δίνουν έναν πραγματικό αγώνα, ώστε να προσέρχονται κανονικά στο σχολείο. Η Andria Zafirakou έχει δηλώσει σε συνεντεύξεις της ότι πολλά παιδιά μοιράζονται το σπίτι τους μαζί με έξι η επτά ακόμα οικογένειες, ενώ δεν είναι λίγα και αυτά που αναγκάζονται να αφήσουν στη μέση το μάθημα, για να επιστρέψουν σπίτι και να φροντίσουν τα μικρότερα αδέρφια τους.

Μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες, η Andria Zafirakou έχει πάντα τον τρόπο να χτίσει ειλικρινείς σχέσεις με τους μαθητές και να τους παρέχει πολλά περισσότερα από τις γνώσεις που προβλέπει το σύστημα. Καθώς τα παιδιά που διδάσκει προέρχονται από διαφορετικές χώρες, τα καλωσορίζει καθημερινά στο χώρο του σχολείου με μία “Καλημέρα” στη γλώσσα του καθενός, ώστε να αισθάνονται οικεία και αποδεκτά από το περιβάλλον τους. Μέχρι σήμερα υπολογίζει ότι μπορεί να κάνει σύντομους διαλόγους σε 35 γλώσσες, ενώ προσπαθεί να αναπτύξει μια πιο προσωπική σχέση και με τις οικογένειες των μαθητών της, αφού συχνά επισκέπτεται τα σπίτια τους. Επιπλέον, φροντίζει για την ενδυνάμωση των κοριτσιών μέσα από τη γυναικεία ομάδα cricket που έχει δημιουργήσει, ενώ προχώρησε και σε αναπρογραμματισμό των σχολικών clubs, για να μπορούν να τα παρακολουθούν τα σαββατοκύριακα όσα παιδιά αναλαμβάνουν καθήκοντα στο σπίτι τους τις καθημερινές. Επίσης, συνοδεύει η ίδια τους μαθητές της εκτός του σχολικού χώρου με τη λήξη του ωραρίου, ώστε να μένουν μακριά από τις συμμορίες, οι οποίες στοχοποιουν άτομα από τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Όσον αφορά την πορεία της ξεχωριστής εκπαιδευτικού πριν την τοποθέτησή της στο γυμνάσιο του Brent, η Andria Zafirakou γεννήθηκε στο βορειοδυτικό Λονδίνο από Ελληνοκύπριους γονείς και έδειξε από πολύ νωρίς την επιθυμία της να ανατρέψει τα δεδομένα του εκπαιδευτικού συστήματος. Οι δικοί της δάσκαλοι συχνά αναφέρονταν στον έντονο χαρακτήρα της και στην τάση να υποδεικνύει εκείνοι σε αυτούς πώς πρέπει να διαχειριστούν την τάξη. Αργότερα, όταν ξεκίνησε τη σταδιοδρομία της στο Alperton, γρήγορα εξελίχθηκε σε επικεφαλής δασκάλα του τομέα των τεχνών και πολύ σύντομα ανέλαβε αναπληρώτρια διευθύντρια του σχολείου.

Η ρήτρα που θέτει το Global Teacher Prize είναι ο νικητής ή η νικήτρια να συνεχίσουν το έργο τους στην εκπαίδευση τουλάχιστον για πέντε ακόμα χρόνια. Η Andria Zafirakou, ωστόσο, δε σκέφτεται καν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει τις προσπάθειες της ούτε όταν λήξει αυτή η δέσμευση. Για την ίδια, η ενασχόληση με μη προνομιούχα παιδιά από διαφορετικές εθνικότητες και κουλτούρες είναι μία πρόκληση που την ενθουσιάζει. Η ικανοποίηση από τη δουλειά της έρχεται μόνο όταν καταφέρνει να εδραιώσει μία σχέση εμπιστοσύνης με τους μαθητές και να καταλάβει τι πραγματικά αισθάνονται και τι προσδοκίες έχουν από τη ζωή τους. Αυτό είναι και το μάθημα που έχει πάρει η ίδια από την εμπειρία της και θέλει να το μοιραστεί με τους συναδέλφους της σε όλον τον κόσμο: «Όταν προσπαθείς να χτίσεις σχέσεις με τους μαθητές σου και όχι να κατασκευάσεις μια αυστηρή ατμόσφαιρα στην τάξη, όλα μπορούν να συμβούν.» Το σχολείο που διδάσκει η Andria Zafirakou είναι το κορυφαίο ανάμεσα στο 5% των βρετανικών σχολείων που βελτίωσαν την απόδοσή τους σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Συνεπώς, οι μέθοδοι και η προσέγγισή της στην εκπαιδευτική διαδικασία πρέπει μάλλον να ληφθούν υπόψη και σε επίπεδο χάραξης της εκπαιδευτικής πολιτικής, ώστε όλο και περισσότερα παιδιά να αντιμετωπίζουν το σχολείο ως πηγή δημιουργίας και ικανό να αλλάξει τη ζωή τους προς το καλύτερο.